ΣωτÞριος ΠροβατÜς1*, Νικüλαος ΠροβατÜς2, Αντþνιος ΒελεγρÜκης2, Ουρανßα ΤζωρÜκη2
1 ΤμÞμα Γεωγραφßας, ΠανεπιστÞμιο Αιγαßου, e-mail: geom13025@geo.aegean.gr, sotir.prov@gmail.com
2 ΤμÞμα Επιστημþν της ΘÜλασσας, ΠανεπιστÞμιο Αιγαßου
Τα χειμαρρικÜ ρεýματα, ειδικÜ στα νησιÜ üπου η παρουσßα τους εßναι πιο Ýντονη, Ýχουν μεγÜλη υδρολογικÞ και οικολογικÞ σημασßα, ενþ πολλÝς φορÝς προκαλοýν προβλÞματα και ζημιÝς στο εγγýς φυσικü και ανθρωπογενÝς περιβÜλλον. Κýριο χαρακτηριστικü τους εßναι η εναλλαγÞ ανÜμεσα σε Ýντονες πλημμýρες το χειμþνα και μηδενικÞ ροÞ το καλοκαßρι. Σýμφωνα με τον Larned (2010) τα ποτÜμια μη μüνιμης ροÞς αποτελοýν υδÜτινα οικοσυστÞματα που παρουσιÜζουν τη μεγαλýτερη υδρολογικÞ μεταβλητüτητα και οικολογικü κßνδυνο. ΠροβλÝπεται αýξηση του τýπου των ρεμÜτων αυτþν στο μÝλλον λüγω της επßδρασης των κλιμματικþν αλλαγþν. Το υδρολογικü μοντÝλο SWAT (Soil and Water Assessment Tool) χρησιμοποιεßται για την διερεýνηση των κλιματικþν μεταβολþν στην υδρολογικÞ δßαιτα του ποταμοý ΤσικνιÜ της κεντρικÞς ΛÝσβου (91,3 km2). Το SWAT (Soil and Water Assessment Tool) εßναι Ýνα κατανεμημÝνο μοντÝλο που λειτουργεß σε περιβÜλλον GIS. Η λεκÜνη απορροÞς του ΤσικνιÜ δομεßται κυρßως απü ηφαιστειακÜ πετρþματα και σε μικρÜ τμÞματÜ παρατηροýνται συγκεντρþσεις χειμαρρωδþν/ποτÜμιων αποθÝσεων. Κýριες χρÞσεις γης εßναι οι αγροτικÝς περιοχÝς και τα δÜση. ΕισÞχθησαν αρχεßα ανÜγλυφου, χρÞσεων γης, γεωλογßας και μετεωρολογικÜ δεδομÝνα που καλýπτουν διÜστημα 01/10/1955-30/09/2013. Το υδρολογικü μοντÝλο εκτελÝστηκε για τις εξÞς περιπτþσεις: α) για τις σημερινÝς συνθÞκες με πραγματικÜ δεδομÝνα, β) για μεßωση των βροχοπτþσεων κατÜ 20%, üπως αναμÝνεται για την περιοχÞ της ΑνατολικÞς Μεσογεßου στις προσεχεßς δεκαετßες σýμφωνα με το Διακυβερνητικü Οργανισμü για την ΑλλαγÞ του Κλßματος (IPCC) και γ) για μεταβολÞ της θερμοκρασßας και των βροχοπτþσεων για τις δεκαετßες του 2020, 2050 και 2080 σýμφωνα με χρονοσειρÝς κλιματικþν μοντÝλων (KNMI-RACMO2). Τα δεδομÝνα απορροÞς που εξÞγαγε το SWAT βαθμονομÞθηκαν, μÝσω εκτßμησης της παροχÞς απü τον τýπο του Manning και επιμÝρους μετρÞσεων υπαßθρου κατÜ το υδρολογικü Ýτος 2013-2014. Τα αποτελÝσματα προμηνýουν αýξηση των ξαφνικþν πλημμýρων, λüγω μεßωσης της κατεßσδυσης με ταυτüχρονη αýξηση κßνδυνου εμφÜνισης λειψυδρßας, σýμφωνα με τους δεßκτες υδρολογικÞς και αγροτικÞς ξηρασßας, με Üμεσες επιπτþσεις στο οικολογικÜ ευαßσθητο περιβÜλλον του κüλπου της ΚαλλονÞς.